dossier

poep & pies: het líjkt zo lollig….

cover dossier poep en pies
14 september 2015

 

 

 

inhoud:

  • Interview met de poepdokter Over constipatie en laxeren
  • Shitverhalen Hun stoelgang bepaalt hun dagelijks leven
  • Kinderen met autisme Angst om los te laten
  • Hoopvolle tips Van plaspoli-advies tot luiervergoeding

 

Het líjkt zo lollig, praten over poep en pies. Maar niets is minder waar als je kind dagenlang niet kan poepen, als je voor de derde keer ’s nachts het bed moet verschonen, of ‘gewoonweg’ een stinkend kind hebt: poep- en plas­problemen hebben een groot effect op je dagelijks leven. Ouders en deskundigen vertellen. Plus een hoop handige tips.

tekst Judith van Ankeren illustraties Reid, Geleijnse & Van Tol (Fokke & Sukke), iStock

[sociallocker]

portret marjolein‘het heeft invloed op de schoolkeuze’

Marjolein (39) is getrouwd en heeft drie kinderen. Dochter Sarah (13, cerebrale parese, in een rolstoel) heeft hulp nodig als ze naar de wc gaat. Daarom gaat ze naar het speciaal onderwijs. ‘Door de spasticiteit in haar armen en benen is het voor Sarah on­mogelijk om zonder hulp naar de wc te gaan. Op de lagere school hielpen de juffen haar. Maar voor de docenten op een middelbare school is deze zorg te intiem en ze hebben er geen ervaring mee. Sarah zelf vindt het bovendien heel vervelend om hulp te vragen. Ze was laatst naar een feestje en toen heeft ze het de hele tijd opgehouden. Op een lange schooldag is dat natuurlijk niet te doen.

‘nu Sarah pubert, is het voor docenten te intiem om haar te helpen’

Maar op het speciaal onderwijs voelt ze zich helemaal niet thuis. Met haar verstandelijke vermogens is niets mis en ze vindt weinig aansluiting bij klasgenoten. Haar vriendinnen van de lagere school ziet ze steeds minder en daar is ze heel verdrietig over. Ik vind het heel moeilijk te accepteren dat Sarah geen passend onderwijs kan volgen, alleen vanwege dat wc-probleem. Daar kan ik me niet zomaar bij neerleggen. Eerst wil ik zeker weten dat we alle andere mogelijkheden hebben onderzocht. Helaas moeten we dat helemaal zelf uitzoeken. We hebben nu een vmbo gevonden in de wijk die het wel met Sarah wil proberen. Het idee is dat een wijkverpleegkundige haar dan in de pauzes helpt met naar de wc gaan. Of we het voor elkaar krijgen, weet ik nog niet. En ook niet of Sarah het redt op een gewone middelbare school. Ze is nog nooit gepest, maar ik weet niet hoe het gaat uitpakken met al die pubers die niet gewend zijn aan iemand in een rolstoel. Maar als het mislukt hebben we het in ieder geval geprobeerd. Pas dan kan ik tegen haar zeggen: dit is het, meer zit er niet in.’

wie gaat dat betalen?

De kosten voor de zorg van een wijkverpleegkundige vallen sinds 2015 in principe binnen het basispakket. Maar specifieke zorg – op ongebruikelijke tijden of als je voorkeur hebt voor een bepaalde zorgverlener – verloopt via een pgb. Dit kan weer via het Wmo-loket van de gemeente verlopen, maar het kan ook zijn dat je een pgb moet aanvragen bij de zorgverzekeraar. Zorg op een school kan bovendien ook onder het budget voor onderwijsarrangement vallen. Ingewikkeld? Ja! De eerste stap is contact opnemen met je zorgverzekeraar.

luiers vergoeden?

De vergoeding van incontinentie­luiers valt binnen de basis­verzekering. Dat klinkt alsof het allemaal goed is geregeld, maar dat is helaas niet het geval. Sowieso valt het onder het eigen risico, en de voorwaarden en de hoeveelheid luiers wisselen per verzekeraar. De één heeft een maximum van 500 per kwartaal, de ander van 455 en weer een ander laat het aantal bepalen door de apotheek. Gemiddeld krijg je vier à vijf luiers per dag vergoed. Voor kinderen van drie tot vier jaar geldt alleen een ver­goeding als op grond van het ziektebeeld niet te verwachten is dat je kind zindelijk zal worden. En plast je kind alleen ’s nachts in bed, dan zijn luiers voor eigen rekening. Ook de ver­goeding voor anaal­tampons, urine­zakken en katheters varieert.
Om het nog ingewikkelder te maken: bij de ene zorgverzekeraar moet je de kosten zelf voorschieten en declareren, bij de ander loopt de betaling via de apotheek of een vaste leveran­cier. Goed checken als je van zorg­verzeke­raar wisselt, dus.
Bron: incontinentie.net

schoonzwemmen

Zwemmen zonder poep- en plasstress? Dat kan met speciale luiers. Op deze websites bestel je ze in verschillende maten.

  • pienenpolle.nl – incontinentiezwembroeken en -badpakken van hun eigen merk en van Splash About.
  • kaatjekatoen.nl – speciale wasbare zwemluiers die onder de normale zwemkleding kunnen worden gedragen.
  • bij-izzy.nl – wasbare zwemluiers voor kinderen van 4 tot 20 kg.
  • incontinentiezwemkleding.nl – zwemluiers en badkleding voor iedereen, van baby tot grotere kinderen en volwassenen.

fokke en sukke cartoon

portret marc benninga‘je voelt je de hele dag niet lekker’

Professor Marc Benninga is kinder­arts maag-darm-leverziekten bij de poeppoli van het AMC in Amsterdam. ‘Constipatie is veruit het meest voorkomende probleem. En dat kan heel ernstig zijn. Ik heb een patiënt gehad die maar een keer per jaar kon poepen. En regelmatig krijg ik kinderen op mijn spreekuur waarbij het maar een keer per maand lukt. Het is echt heel naar om zo geconstipeerd te zijn. Je krijgt buikpijn en voelt je de hele dag door niet lekker. Bovendien krijgen veel kinderen op een gegeven moment overloop­diarree waarbij er dunne ontlasting langs de harde verstopping loopt. Het gevolg is een vieze broek en wanhopige ouders en kinderen. Er zijn kortweg drie oplossingen:
1. Laxeren met behulp van laxeermiddelen. Dat klinkt misschien simpel, maar er helaas veel geduld voor nodig: zo’n 50 procent heeft na vijf jaar nog steeds klachten. Dat komt deels omdat ouders er vroegtijdig mee stoppen of zich niet aan de voorschriften van de arts houden. Meestal omdat ze bang zijn gemaakt voor laxeer­middelen; de darmen zouden er lui van worden. Dat is onzin, want de darmen van een ernstig geconstipeerd kind zíjn al lui. Laxeermiddelen helpen dan alleen maar.
2. Darmspoelingen. Dit werkt vaak goed bij meervoudig complex gehandicapte kinderen.
3. Spoelen via een stoma bij de buik. Daar kan het kind zelf beter bij.

‘sommige kinderen poepen maar één keer per maand’

Ook zijn er nieuwe geneesmiddelen die bij volwassenen goede resultaten opleveren en nu getest worden op kinderen. Extra vezelrijke voeding kan helpen als het dagelijks dieet niet genoeg vezels bevat. Maar eerst moeten de verstoppingen worden opgelost. Helaas lukt dat niet altijd. Zo’n 10 tot 20 procent van de kinderen die bij ons op de poli komt, houdt mogelijk levenslang klachten. Dat is natuurlijk heel frustrerend en teleurstellend voor zowel de ouders als het kind. Gelukkig komt dit alleen voor bij heel ernstige gevallen.’

 

internetBij Kinderbuik&co in Bilthoven combineren ze medisch onderzoek met voedingsadviezen, ademhalingsoefeningen, yoga en coaching: kinderbuikenco.nl

 

fijn voor jóuw rug

Als je kind niet op een standaard toilet kan, maar wel een redelijke romp­balans heeft, is een douchetoiletstoel een optie. Deze stoelen zijn zo ontworpen dat de verzorger er niet voorovergebogen bij hoeft te staan. Zie onder andere tr-care.nl of onbeperktinbeweging.nl. De vergoeding loopt via het Wmo-loket van je gemeente.

 

filmPoepie vertelt kinderen met het verstandelijk vermogen vanaf zes jaar alles over poepen, verstoppingen en wat ze zelf kunnen doen tegen buikpijn. Zie poepie.info van de Maag Lever Darm Lever Stichting.

 

portret marjolijn Landman-de Goeijhet kan een machts­strijd worden

Marjolijn Landman-de Goeij is verpleegkundig specialist Kindergeneeskunde bij de poeppoli van het Maasstad Ziekenhuis in Rotterdam. Ze werkt met kinderen met een psychische stoornis, zoals autisme. ‘Normaal gesproken ga je naar de wc als de darmen een seintje aan de hersenen geven dat je moet poepen. Maar bij kinderen met een psychische stoornis gaat er soms iets mis bij de verwerking van deze prikkel. In plaats van naar de wc te gaan, houdt het kind de poep op of negeert hij de prikkel helemaal. Zeker bij kinderen met een autistische stoornis kan hier een angst om los te laten achter zitten. Bovendien kan hun pijnbeleving anders of minder sterk zijn. Buikpijn is voor hen daardoor niet per se een reden om naar de wc te gaan. Het probleem is dat de prikkelverwerking na verloop van tijd helemaal ontspoort. Dan gaat er geen seintje meer naar de hersenen dat er gepoept moet worden. Met als gevolg dat de darmen overvol raken. Een andere oorzaak van gestoord poepgedrag is dat het onderdeel kan worden van een machtsstrijd, net als eten. Over de mond en kont van je kind heb je als ouder nou eenmaal geen controle.
De oplossing verschilt per kind, het is echt fine­­tunen. Een continentie­therapeut biedt pedagogische ondersteuning en coacht ouders en kinderen. Bij kinderen met een stoornis in het autistische spectrum of bijvoorbeeld ADHD of ADD, schakelen we altijd een orthopedagoog in. En een gespecialiseerde fysiotherapeut kan helpen de bekkenbodemspieren goed te gebruiken.

‘over de mond en kont van je kind heb je nou eenmaal geen controle’

De basis is dat het kind moet snappen dat hij moet poepen, als hij daar tenminste toe in staat is. We leggen daarom eerst uit wat er gebeurt in zijn buik als hij iets eet. Is het kind helemaal geconstipeerd, dan beginnen we met laxeren. Daarna kan er gestart worden met toilettraining. We geven oefeningen op de wc en belonen het kind als het heeft gepoept. Verder maken we een productieafspraak. Het kind moet dan drie frikadellen poepen, of bitterballen of een soepkom vol.
Zijn darmspoelingen nodig, dan proberen we het kind te leren om dit zelf thuis te doen. Dat is een stuk minder heftig. Maar daarvoor moeten ouders en kind wel eerst goede instructies krijgen, want het is behoorlijk intensief.
Mijn belangrijkste advies aan ouders is: modder niet te lang door. Zoek hulp als je kind twee tot drie maanden niet goed poept of onzindelijk is. Want hoe langer de problemen bestaan, hoe moeilijker het is om ze op te lossen doordat de prikkelwerking verder ontspoort en de constipatie verergert.’

 

kettinghangertje kakschijt aan alles

Heb je het even helemaal gehad met de incontinentieproblemen van je kind, de schaamte, het uitleggen van je probleem aan anderen die totaal niet snappen wat jij doormaakt? Geef jezelf een cadeau dat precies uitdrukt hoe jij over deze ellendige situatie denkt. Soms is lachen de enige optie, toch?
Ketting, zwart of goud, vanaf € 18,95, nl.dawanda.com (zoek op ‘kak’)

 

leuke broek!

Helemaal klaar met die eeuwige joggingbroeken? Pien & Polle heeft zowel voor meiden als jongens leuke broeken waar een luier in past. Ook verkopen ze onder­broekjes voor kinderen die in principe wel zindelijk zijn, maar af en toe de wc niet halen. Voor kinderen die de neiging hebben de boel onder te smeren, zijn er speciale pyjama’s met rug­ritssluiting.

 

cover boekHandig handboek

Als poepen niet gewoon gaat is geschreven door ortho­pedagoge/GZ-psychologe Els van Everdingen en kinder­arts Michael Groeneweg. Prettig leesbaar en vol praktische tips. Uitgeverij Mension, € 29,95

 

 

 

 

portret estherde klok zetten om te plassen

Esther (41) woont samen met haar vriend en heeft twee kinderen. Haar zoon Quint (10) heeft spina bifida en moet zichzelf om de drie uur katheteriseren en dagelijks zijn darmen spoelen. Dat gaat helaas niet altijd goed. ‘Omdat Quint een overactieve blaas heeft, krijgt hij medicijnen die de boel stilleggen. Maar daardoor voelt hij ook niet meer dat hij moet plassen. Zijn horloge geeft elke drie uur een signaaltje, maar daar reageert hij niet altijd op. Het gevolg is dat zijn blaas regelmatig overloopt en hij een natte broek heeft. En ook met de darmspoelingen gaat het nogal eens mis. Dan loopt er een beetje poep in zijn broek terwijl hij op school zit. Soms verschoont hij zijn broek dan niet meteen en komt hij stinkend thuis. “Quint, ik ruik je, dus de kinderen in je klas ook”, zeg ik dan tegen hem. Meestal zucht hij diep en af en toe wordt hij er boos over. “Waarom heb ik dat nou!”, roept hij dan. Ik vind het heel naar voor hem en voel me vaak machteloos. Maar er is geen oplossing. Hij zal ermee moeten leren leven.

‘ik wil niet optreden als een politieagent’

Ik probeer niet te veel met zijn emoties mee te gaan, daar heeft hij niets aan, denk ik. En ik wil ook niet continu als een soort politieagent optreden. Ik vertel hem wat hij moet doen en wijs hem op de consequenties als hij dat niet doet. Quint wordt alleen zelfstandiger als ik hem steeds meer loslaat, dat besef ik maar al te goed. Gelukkig is hij er nog nooit mee gepest. We hebben samen twee keer een spreekbeurt op zijn school gehouden waarbij we ook de katheter lieten zien. Dat heeft wel geholpen. Maar ik hou mijn hart vast als hij straks naar de middelbare school gaat. En sowieso als hij gaat puberen. Dan wordt het allemaal nog een stuk moeilijker, vrees ik.’

Welk type poeper is je kind?

Met de Bristol-stoelgangschaal kun je poep categoriseren. Bij type 1 en 2 heb je last van constipatie. Bij type 5 tot 7 diarree. En type 3 en 4 zijn ‘normaal’.

Type 1 – Losse harde keutels, zoals noten

Type 2 – Als een worst, maar klonterig

Type 3 – Als een worst, maar met barstjes aan de buitenkant

Type 4 – Als een worst of slang, glad en zacht

Type 5 – Zachte keutels met duidelijke randen

Type 6 – Zachte stukjes met gehavende randen, een papperige uitscheiding

Type 7 – Waterig, geen vaste stukjes. Helemaal vloeibaar

 

plasflesPee happy

Geen toilet in de buurt? Dan is een urinaal handig. De Happy Pee met een vrolijke kikker­kop is geschikt voor jongens en meisjes.Via onbeperktinbeweging.nl voor € 15,50.

 

 

 

filmGoed plassen kun je leren van UMC Utrecht in samenwerking met Klokhuis. Leuk en leerzaam voor kinderen vanaf ongeveer zeven jaar en ouders.
tinyurl.com/nwdhe3o

 

3x per avond bed ver­schonen

Maaike (38) is getrouwd en moeder van drie kinderen. Haar oudste zoon Jacco (9) heeft epilepsie. ‘Op zijn tweede kreeg Jacco last van obstipatie. De huisarts schreef het laxeermiddel Forlax voor waarna het heel goed ging. Hij werd overdag zelfs zindelijk. Wel moesten we hem altijd flink stimuleren om op de wc te poepen. Dat deden we met grapjes, zoals: “Wie stinkt er zo? Het is Jacco!”. Of: “Doe je best Jacco, zelfs opa moet het kunnen ruiken!” Hij moest dan vreselijk lachen en het hielp heel goed. Tot Jacco’s darmen een jaar geleden opeens niet meer voldoende reageerden op de Forlax. Op een gegeven moment zaten zijn darmen zo vol dat hij zelfs moest overgeven wanneer ik hem naar bed bracht. Er waren avonden bij dat ik zijn bed wel drie keer moest verschonen.
De kinderarts schreef een zwaarder laxeermiddel voor waardoor zijn ontlasting beter loskwam, maar daardoor moest Jacco overdag wel weer in de luiers. Hem verschonen was geen pretje, want door de epilepsie heeft hij het verstandelijk niveau van een driejarige en een gedragsbeperking, maar hij heeft wél het lichaam van een negenjarige. En tot overmaat van ramp vergoedde de zorg­verzekeraar maar vijf luiers per dag. We deden zo zuinig mogelijk, maar nood breekt wet. Als de luiers op waren, bestelden we maar gewoon nieuwe. De geur van poep ging in zijn kleding zitten, dus soms moest ik hem meerdere keren per dag omkleden. Ik werd soms helemaal gek van de poepgeur. Ik had het gevoel dat ons hele huis er continu naar rook.
Ook durfde ik nauwelijks nog met hem op stap te gaan, het is namelijk niet te doen om hem in een openbaar toilet te verschonen. En ik dacht continu: o jee, ik ruik hem. Ik ben zelfs wel eens ergens met hem weggerend, terwijl er achteraf niets aan de hand bleek te zijn. Het beheerste echt mijn leven en de rest van ons gezin leed er ook onder. Daarom zijn we toch weer teruggegaan naar de kinderarts. Hij adviseerde ons om te beginnen met darmspoelingen. Dat was een grote stap, maar er zat niets anders op. De eerste tijd ging het heel goed. Jacco spuugde niet meer bij het naar bed brengen, en viel meteen in slaap. Hij voelde zich ook veel beter en was vrolijker. Maar helaas werd het darm­spoelen steeds meer een strijd. Hij accepteerde het niet meer. En dat kan ik heel goed begrijpen. Maar ja, wat dan? Ik vind het niet zindelijk zijn van Jacco zo naar, dat ik me met tranen in mijn ogen tegen de kinderarts liet ontvallen het erger te vinden dan de epilepsie. Hij was echt heel meelevend, maar zei dat ik moest proberen om het te accepteren. Maar dat vind ik heel moeilijk, vooral omdat hij wel zindelijk is geweest.

‘ik werd soms helemaal gek van de poepgeur’

In mijn zoektocht naar een oplossing kwam ik bij SeysCentra terecht. Dat bureau is gespecialiseerd in zindelijkheids­training bij kinderen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Momenteel gaat Jacco daar naartoe voor een dagbehandeling. Het is onze laatste hoop om hem weer zindelijk te krijgen. Stel je toch voor dat het lukt, wat een enorme last zou er dan van ons afvallen!’

Redders bij hoge nood

  • SeysCentra werkt met de respons-restrictiemethode. Het komt erop neer dat je kind steeds in de buurt van een toilet blijft en beloond wordt als het erop gaat zitten. Als je kind aan de voorwaarden voldoet, vergoedt de gemeente de kosten van de training. Kijk op seyscentra.nl voor meer informatie.
  • Een andere methode is zindelijkheidstraining via Methode Superpoeper. Dit is een stappenplan waarbij eerst de ouders, dan het kind, en dan ouders en kind samen worden getraind. De therapie wordt deels vergoed in een aanvullende verzekering. Zie superpoeper.nl.

 

fokke en sukke cartoonBlaasproblemen de baas

Is je kind urine-incontinent of gaat er iets anders mis met plassen, dan kun je een verwijzing vragen voor een plaspoli in een zieken­huis. Veel voorkomende problemen die er worden behandeld, zijn:

overactieve blaas Hierbij geeft de blaas te vaak signalen dat er geplast moet worden. Kinderen die dit hebben, gaan heel vaak naar het toilet en plassen dan een klein beetje met veel kracht. Ze kunnen hun plas niet ophouden, zodra ze de plasprikkel voelen, moeten ze plassen. Oplossing? Beginnen met één keer per dag kort uitstellen van het plassen en dit onder professionele begeleiding opbouwen. Het middel Dridase kan de blaas rustiger maken. Ook botox wordt wel eens toegepast.

dysfunctional voiding Hierbij spannen kinderen hun bekkenbodemspieren continu aan, ook als ze niet moeten plassen. Daardoor herkennen ze de signalen van de blaas niet meer. Bovendien lukt het niet meer goed om de sluitspier tijdens het plassen helemaal te ontspannen en plassen ze hun blaas niet helemaal leeg. Kinderen met dysfunctional voiding zijn aan het einde van de dag incontinent en hebben vaak last van blaas­ontstekingen en obstipatie. Oplossing? Training in plassen in de juiste houding en met een ontspannen buik. Eventueel anti­biotica bij blaasontstekingen.

incontinentie door uitstel Hierbij reageert het kind niet op signalen van de blaas door tijdig naar de wc te gaan. Dit komt veel voor bij kinderen met AD(H)D en gaat vaak samen met poepproblemen. Oplossing? Trainen in het tijdig naar de wc gaan. Vanaf zeven jaar krijgen kinderen meer lichaamsbesef, voor die tijd leren ze het vooral spelenderwijs.

hypoactieve blaas De blaas is opgerekt en te groot geworden. Dat kan gebeuren als kinderen te weinig plassen. Plassen lukt vaak alleen nog door hard te persen of op de blaas te duwen. Oplossing? Plassen op de klok, bijvoorbeeld elke twee uur, om de blaas weer te laten krimpen. Ook worden de bekkenbodemspieren getraind onder begeleiding van een fysiotherapeut.

 

Plastips voor thuis

  • Als je kind op het toilet kan zitten, zorg dan voor een zo rechtop mogelijke houding, met de benen horizontaal en de voeten plat op de grond of op een bankje.
  • Persen is niet goed, je kind moet met een slappe buik plassen. Zachtjes neuriën, blazen of fluiten helpt hierbij.
  • Probeer je kind dagelijks zeven keer te laten plassen.
  • Let erop dat je kind regelmatig wat drinkt. In totaal ongeveer anderhalf liter verdeeld over de dag.

[/sociallocker]

 

Geef een reactie

site De Heren Van

Pin It on Pinterest